فهرست مطالب
تا به حال دقت کردهاید که بعضی کودکان عاشق کتاب خواندن هستند، اما بعضی دیگر علاقه چندانی به مطالعه نشان نمیدهند؟
در بیشتر مواقع، تفاوت به نحوه آشنایی کودک با کتاب و شیوه تمرین خواندن برمیگردد.
مهارت خواندن فقط یعنی تشخیص کلمات و خواندنشان نیست. خواندن به کودکان کمک میکند بهتر فکر کنند، سریعتر یاد بگیرند و با اعتمادبهنفس بیشتری حرف بزنند و بنویسند.
تجربه نشان داده داستانهای کوتاه، فعالیتهای سرگرمکننده و تمرینهای ساده میتوانند حتی کودکانی را که علاقه کمی به مطالعه دارند، به خوانندگانی مشتاق تبدیل کنند.
هر کودکی میتواند از کتاب خواندن لذت ببرد و قدمبهقدم پیشرفت کند.
والد باشید، معلم باشید یا در هر نقشی که هستید؛ در این راهنما با روشهای ساده و کاربردی برای تقویت مهارت خواندن و عادت مطالعه در کودکان آشنا میشوید.
چرا مهارت خواندن مهم است؟
خواندن یکی از مهمترین پایههای یادگیری در دوران کودکی است و روی بخشهای مختلف زندگی کودک تأثیر میگذارد.
خواندن به کودکان کمک میکند دایره واژگانشان را گسترش دهند، مهارتهای زبانی و گفتاری بهتری پیدا کنند، خلاقیت و تخیلشان را تقویت کنند، تمرکز بیشتری داشته باشند و در درسهای مختلف مدرسه بهتر عمل کنند. همچنین اینکار فقط یک درس مدرسه نیست؛ مهارتی است که در تمام مراحل زندگی به کار میآید.
چگونه مهارت خواندن را تقویت کنیم؟
گام اول: کتابهای ساده و جذاب انتخاب کنید
کودکان وقتی بهتر یاد میگیرند که از خواندن لذت ببرند. به همین دلیل بهتر است در ابتدای مسیر، کتابهایی انتخاب کنید که با سن، سطح خواندن و علایق کودک هماهنگ باشند.
یک کتاب مناسب برای شروع معمولاً این ویژگیها را دارد:
- تصاویر رنگارنگ و جذاب
- واژههای ساده و قابل فهم
- جملههای کوتاه
- موضوعاتی که کودک دوستشان دارد؛ مثل حیوانات، فضا، ماجراجویی یا داستانهای تخیلی
یک نکته مهم: اجازه دهید کودک خودش کتاب مورد علاقهاش را انتخاب کند. همین انتخاب ساده باعث میشود احساس استقلال بیشتری داشته باشد، با اشتیاق بیشتری بخواند و اعتمادبهنفسش در مسیر یادگیری بیشتر شود.
گام دوم: مطالعه را به بخشی از برنامه روزانه تبدیل کنید
مهارت خواندن با تمرین منظم تقویت میشود. حتی چند دقیقه مطالعه روزانه میتواند تأثیر چشمگیری روی پیشرفت کودک داشته باشد.
برای شروع میتوانید هر روز ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان مشخصی به کتاب خواندن اختصاص دهید، یک ساعت ثابت برای مطالعه در نظر بگیرید (مثلاً قبل از خواب) و فضایی آرام و راحت برای خواندن فراهم کنید.
همین چند دقیقه، اگر به یک عادت پایدار تبدیل شود، میتواند تفاوت بزرگی در رشد مهارت خواندن کودک ایجاد کند.
گام سوم: با هم بلندخوانی کنید
بلندخوانی یکی از بهترین روشها برای تقویت مهارت خواندن، تلفظ درست واژهها و درک بهتر متن است.
هنگام مطالعه میتوانید به نوبت جملهها یا بخشهای مختلف داستان را بخوانید، در خواندن واژههای دشوار به کودک کمک کنید و در طول داستان سؤالهای ساده بپرسید. بلندخوانی فقط به یادگیری کمک نمیکند؛ فرصت خوبی هم برای نزدیکتر شدن کودک و والدین است
گام چهارم: روی درک مطلب تمرکز کنید، نه فقط خواندن کلمات
هدف از خواندن فقط تلفظ درست واژهها نیست؛ مهم این است که کودک بفهمد داستان درباره چه چیزی است.
بعد از پایان مطالعه، این سؤالها را بپرسید:
- داستان درباره چه چیزی بود؟
- کدام شخصیت را بیشتر دوست داشتی؟
- پایان داستان چطور بود؟
- اگر جای شخصیت اصلی بودی چه کاری میکردی؟
این گفتوگوها درک مطلب و مهارت تفکر کودک را تقویت میکنند.
گام پنجم: یادگیری را با بازی همراه کنید
کودکان وقتی سرگرم باشند بهتر یاد میگیرند. به جای اینکه مطالعه را به یک وظیفه سخت تبدیل کنید، آن را به یک فعالیت جذاب و بازیگونه تبدیل کنید.
چند ایده ساده:
- جدولها و پازلهای کلمات
- مرتب کردن اتفاقات داستان به ترتیب درست
- وصل کردن کلمات به تصاویر مرتبط
- بازیهای واژگانی متناسب با سن کودک
وقتی یادگیری شکل بازی پیدا میکند، کودکان با علاقه بیشتری مشارکت میکنند.
گام ششم: کودکان را به داستانگویی تشویق کنید
بعد از پایان کتاب یا داستان، از کودک بخواهید آن را با زبان خودش تعریف کند.
بازگویی داستان فایدههای زیادی دارد؛ حافظه را تقویت میکند، اعتمادبهنفس را بالا میبرد، مهارتهای گفتاری را بهبود میدهد و قدرت سازماندهی افکار را تقویت میکند.
وقتی کودک بتواند داستان را برای دیگران تعریف کند، یعنی واقعاً آن را فهمیده و ارتباط خوبی با محتوایش برقرار کرده است.
روشهای ساده برای تقویت مهارت خواندن کودکان
یادگیری وقتی ماندگارتر میشود که با بازی، خلاقیت و تجربه همراه باشد. این فعالیتهای ساده میتوانند کودکان را به مطالعه علاقهمندتر کنند و مهارت خواندنشان را به شکل طبیعی تقویت کنند.
بازی شکار کلمات
چند واژه ساده و متناسب با سن کودک را روی برگههای کوچک بنویسید و در نقاط مختلف اتاق پنهان کنید. از کودک بخواهید کلمات را پیدا کند و بعد از پیدا کردن، با صدای بلند بخواند.
این بازی علاوه بر تقویت مهارت خواندن، تحرک و هیجان را هم وارد یادگیری میکند.
داستانت را نقاشی کن
بعد از خواندن یک داستان، از کودک بخواهید صحنه مورد علاقهاش را نقاشی کند. بعد از پایان نقاشی، از او بخواهید درباره تصویرش توضیح بدهد و بگوید چرا آن بخش از داستان را انتخاب کرده.
این فعالیت به درک بهتر داستان، تقویت خلاقیت و بهبود مهارتهای گفتاری کمک میکند.
زمان مطالعه خانوادگی
هر روز حدود ۱۵ دقیقه را به مطالعه خانوادگی اختصاص دهید. در این زمان هر عضو خانواده کتاب یا داستانی میخواند و دربارهاش حرف میزند.
کودکان بیش از هر چیز از رفتار بزرگترها الگو میگیرند. وقتی ببینند والدینشان هم کتاب میخوانند، خودشان هم راحتتر به مطالعه علاقهمند میشوند.
ایدههایی برای گفتوگو با کودکان
بعد از خواندن هر داستان، این سؤالها را بپرسید:
- جالبترین بخش داستانی که امروز خواندی چه بود؟
- اگر میتوانستی پایان داستان را تغییر بدهی، چه اتفاقی میافتاد؟
- کدام شخصیت را بیشتر دوست داشتی و چرا؟
این پرسشها کودکان را به فکر کردن، تحلیل کردن و بیان دیدگاههایشان تشویق میکنند.
بدون دیدگاه